Çanakkale Belediyesi Tasarım Ofisi ile Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğünün katkılarıyla Kent Müzesi’nde açılan “Kent Lügatı” sergisinde, halk arasında kullanılan “aretlim”, “dada”, “ayıkmak”, “susak”, “pereste”, “kovalak” ve “fıydırmak” gibi 40 kelime anlamlarıyla birlikte yer aldı.

Hazırlanan panolarda kelimelerin ve anlamlarının bir arada bulunduğu, Çanakkale jargonunun yansıtıldığı sergi, orta yaş üstü ziyaretçileri nostaljik bir yolculuğa çıkarırken, gençleri ise hem şaşırtıyor hem de güldürüyor.

Sergiyi 6 Mart 2026’ya kadar ziyaret edebilecek misafirler, bildikleri kelimeleri de paylaşabiliyor.

Çanakkale Kent Müzesi Sorumlusu Macide Aksu Yılmaz, AA muhabirine, bu sergiyi açmalarındaki en büyük amaçlarının sözlü kültürün devamlılığını sağlayabilmek olduğunu söyledi.

Sergiye gelen ziyaretçilerin “Bu kelimeyi çok kullanıyorduk.” dediklerini ya da “Bu kelime sadece burada mı kullanılıyordu?” diyebildiklerini ifade eden Yılmaz, “Bu sergiyi açtığımızda sadece bu kelimelerden ibaret olsun istemedik. İnsanlar gelsin, kelimelerini eklesin, biz de onların paylaşımlarından beslenelim istedik. Bu sergi organik, yaşayan bir sergi haline dönüştü. Daha fazla ekleme yaparak serginin devamlılığını sağlamak istiyoruz.” diye konuştu.

Yılmaz, sergide 40 kelimenin yer aldığını ancak Çanakkale’ye özgü kelimelerin çok daha fazla olduğunu kaydetti.

Sergilenen panolarda ikişer kelimeye anlamlarıyla yer verdiklerini anlatan Yılmaz, şöyle konuştu:

“Okullar ziyarete geliyor, öğrencilere ‘dada’ kelimesini söylediğimde ‘Dada mı o ne?’ diyebiliyorlar ama bizim için çok sıradan bir şey aslında. Sıradanlığın da çekiciliğini bu sergide vurgulamak istedik. Çünkü kentler kelimeleriyle, diliyle yaşayan yerler. Çok göç alan bir kent olduğumuz için her yörede farklı kullanımlar var. Bir kelime, Çanakkale’nin Lapseki ilçesinde başka bir kullanımdayken, Çan ilçesinde başka bir kullanımda olabiliyor. Çalışmamızda yeni kelimelere de rastladık. Bizim için yeni bir deneyim oldu.”

Balıkesir’den sergiyi ziyarete gelen Fadiye Uygur da sergide yer alan kelimeleri çok ilginç bulduğunu dile getirerek, “Daha önce duymadığım kelimeleri burada okudum. Hoşuma gitti. Çanakkale’nin bu kadar zengin bir dili olduğunu daha önce bilmiyordum. Görünce öğrenmiş oldum.” ifadesini kullandı.

Ziyaretçilerden Haluk Uygur ise özellikle genç neslin bu kelimeleri öğrenmesi gerektiğini belirterek, “Türkçemizin zenginliği burada saklı. Unutulan dil önemli değerlerden birisidir. Güzel bir sergi olmuş.” dedi.

Sergiyi gezen Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi öğrencisi Esma Çelik de ailesini ziyarete geldiği kentte açılan müzeyi görünce dikkat çekici ve kapsamlı bulduğunu anlattı.

Kent halkının sıklıkla kullandığı kelimeleri bu sergide görmenin, incelemenin ve anlamlarını derinlemesine anlayabilmenin değerli olduğunu ifade eden Çelik, “Herkesin ziyaret etmesi gereken, kolaylıkla ulaşım sağlayabilecekleri bir yer olması açısından çok değerli. Çanakkale’de ‘dada’ kelimesi küçük çocuklar için sıklıkla kullanılan bir kelime. Benim de üniversite arkadaşlarımla sohbetlerimde ara ara kullandığım bir kelime.” diye konuştu.

Çanakkale Kent Lügatı Sergisi yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Antik Çağ’da “Troas” diye adlandırılan bölgenin güney ucunda volkanik bir tepenin zirvesi ve yamaçlarında, Midilli Adası’nın karşısında kurulan Assos, yüz yıllar boyunca birçok topluma ev sahipliği yaptı.

Antik bir liman kenti olan Assos, aynı zamanda bir öğretim merkezi olarak da biliniyor.

İlk çağın ünlü filozofu Aristoteles’in bir felsefe okulu kurduğu, zooloji, biyoloji ve botanik konularında da önemli araştırmalar yaptığı, sur duvarlarıyla korunan, yuvarlak ve kare kulelerle desteklenen antik kentte kazı çalışmaları 1980’den beri yürütülüyor.

Tiyatro, agora (meydan), meclis binası, liman, nekropol (mezarlık alanı) ve gymnasiondan (spor alanı) oluşan antik kentte bulunan Athena Tapınağı, Arkaik Çağ’da inşa edilmiş Anadolu’nun en eski dor (Antik Yunan ve daha sonra Roma mimarisinin en yaygın üç düzeninden biri) düzenli tapınaklarından biri olarak biliniyor.

ABD’li arkeologların 1800’lü yıllarda kazı yaptığı ilk antik kent olan Assos, verilen uzun aranın ardından 1981’de yeniden kazılmaya başlandı.

Çağlar boyunca önemli bir liman kenti olan Assos’ta Türk bilim insanları tarafından yürütülen kazılarda 44. sezon çalışmaları sürdürülüyor.

Restore edilecek tiyatro kentin en etkili yapılarından biri 

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Assos Kazı Başkanı Prof. Dr. Nurettin Arslan, AA muhabirine, Kültür ve Turizm Bakanlığı desteği ve İÇDAŞ’ın ana sponsorluğunda kazıya devam ettiklerini söyledi.

Arslan, kentin en etkileyici yapılarından bir tanesinin tiyatro olduğunu hatırlattı.

Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanan tiyatro restorasyon projesinde son aşamaya gelindiğini belirten Prof. Dr. Arslan, “Yetkili kurumlardan onay aldıktan sonra büyük olasılıkla bu yıldan itibaren tiyatro restore edilecek. Bu restorasyon sonrasında da belki Çanakkale ve ülkemizin en önemli destinasyon merkezinden biri haline gelerek, yaz aylarında tiyatro ve konser gösterilerine ev sahipliği yapacak.” dedi.

Nurettin Arslan, özellikle bu tiyatroların Ege Denizi kıyılarında hemen hemen bütün kentlerde var olan resmi yapılar ya da kamusal mekanlardan biri olduğunu ifade etti.

Assos tiyatrosunun Ege Denizi’nin mavi suları ve onun arkasında yükselen Midilli’nin dağlarının seyircilere olağanüstü bir manzara sunduğunu anlatan Arslan, şöyle konuştu:

“Tiyatronun restorasyon projesinin ve ardından uygulama projesinin Geleceğe Miras Projesi kapsamında bu yıl gerçekleştirilmesi planlanıyor. Çanakkale’deki antik kentler arasında iyi korunmuş tekil örnek olan Assos, tiyatrosunun restorasyonunun tamamlanmasının ardından sürdürülebilirlik yönünden sosyal etkinlikler için önemli bir destinasyon merkezi haline gelecektir.”

Tiyatronun Anadolu’nun en iyi korunmuş en eski Helenistik Çağ tiyatrolarından olduğuna değinen Arslan, “Gerek yapının inşa tarihi gerekse konumu bakımından tiyatro mimarisi yönünden dikkate değer bir örnektir.” dedi.

Tiyatroda geçmiş yıllarda mevcut haliyle konser ve benzeri etkinlikler düzenlendiğini anımsatan Arslan, yapının restore edilerek Antik Çağ’daki özgün haline gelmesinin önemli olduğunu vurguladı.

Arslan, mekanın görsel etkisi ve yaklaşık 5 bin kişilik seyirci kapasitesiyle bölgenin önemli etkinlik merkezi haline geleceğini sözlerine ekledi.

Assos Antik Kenti’nde agoranın güneyindeki doğal kayanın yamacına yaslanan tiyatro at nalı planı ile tipik bir Yunan tiyatrosu olma özelliğine sahip.

Milattan önce 4. yüzyılın sonlarında inşa edilen tiyatro, Roma Dönemi’nde bazı eklentiler yapılarak kullanılmaya devam edildi.

Roma Dönemi’nde gladyatör ve hayvan mücadeleleri nedeniyle seyircileri korumak için ilk oturma sıraları kesilen tiyatroya korkuluklar eklendi. Roma İmparatorluğu’nda bazı oturma sıraları kentte faaliyet gösteren taş işletmecileri, demirciler ve dericiler gibi meslek birliklerine rezervasyon edildi. Meslek birliklerinin dışında en üst oturma sıralarından biri de Serapis (Mısır tanrısı) din mensuplarının kullanımına bırakıldı.

Orkestranın güneyinde (proskene) ön sahne olan iki katlı sahne binası bulunuyor. Tiyatroda sadece proskenenin önündeki yarım sütunlar mermerden, diğer bölümler ise andezitten yapıldı.

Tiyatroda 1990’lı yıllardaki restorasyon çalışmalarında eksik bölümler tamamlandı.

Assos Antik Kenti Tiyatrosu Restore Ediliyor yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Mobil müze, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığınca yürütülen proje kapsamında 2021’de başlayan organizasyon kapsamında belirlenen rotada güzergahları geziyor. Son olarak Edirne’ye gelen müze, Eski Cami yanındaki İlhan Koman Parkı’nda ziyaretçilere kapılarını açtı.

Çanakkale ruhunun gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla hazırlanan müzede, o döneme ait fotoğraflar, savaş objeleri ve tarihi eserler yer alıyor. Ayrıca, dijital gösteriler de sunuluyor.

Çanakkale Savaşları Mobil Müzesi Teknik Sorumlusu Necmi Can Akyıldız, AA muhabirine, mobil müzenin Edirne’nin ardından Balkan ülkelerine gideceğini söyledi.

Müzede yer alan vitrinlerin içeriğinden bahseden Akyıldız, “Buradaki amacımız, Çanakkale ruhunu hisseden fakat ziyaret edemeyen vatandaşlarımızın ayağına kadar gidip bir nebze de olsa aynı şekilde Çanakkale ruhunu yaşatabilmek. Unutulmaması gereken bir savaş, bir tarih. Biz de bunun için çabalıyoruz.” dedi.

Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği öğrencisi İrem Çelik ise müzenin anlatılamayacak kadar etkili olduğunu belirtti.

Müzeyi herkesin gelip görmesi gerektiğini dile getiren Çelik, “Yeni nesil bu tür şeylere çok itibar etmiyor ama onları daha çok bilinçlendirmemiz gerekiyor.” diye konuştu.

Mobil müze, 27 Şubat akşamına kadar ziyaret edilebilecek.

AA

Çanakkale Savaşları Mobil Müzesi Edirne’de yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Troya Müzesi ünlü yönetmen Christopher Nolan’a yazdığı mektubu sosyal medya hesabından yayımladı. Nolan’ın The Odyssey filminin 2026’da vizyona gireceğini öğrendiği için çok mutlu olduklarını belirten müze, Odysseus’nın Ithaka’ya yolculuğunun Troya’dan başladığını hatırlattı. Bölgenin Nolan için “büyük bir ilham kaynağı” olacağını söyleyen müze, Nolan’ı Troya’ya davet etti.

Mektup şöyle:

“Sevgili Christopher Nolan, yönetmenliğini yaptığınız The Odyssey filminin Temmuz 2026’da vizyona gireceğini öğrenmek bizi çok sevindirdi.

Odysseus’un İthaka’ya yolculuğu maceralarla dolu. Ancak bu yolculuğa Troya’dan başladığına ve yolculuktan önce Troya’da geçirdiği on yılın ona çok şey öğrettiğine şüphe yok.

Bugün, Troya Müzesi olarak, kurnaz Odysseus’un bize bıraktığı tahta at hediyesi de dahil olmak üzere tüm Homeros mirasını korumaya ve sürdürmeye çalışıyoruz; bu hediye acı dolu anılarımızın izlerini taşıyor.

Sevgili Nolan, bu filmden önce Troya Müzesi’ni ve Troya Antik Kenti’ni ziyaret etmemek şüphesiz büyük bir eksiklik olurdu.

Hikayenin kaynağı olan bu coğrafya, bugüne kadar birçok sanatçıya olduğu gibi, şüphesiz sizin için de büyük bir ilham kaynağı olacaktır.

Unutmayın! Her yol Troya’dan başlar! En kısa zamanda Troya’da buluşmak dileğiyle…” 

Filmin konusu ne? 

Christopher Nolan’ın yeni filmi “The Odyssey”, Homeros’un ünlü destanı Odysseia’yı beyaz perdeye taşıyacak. Film, Odysseus’un Troya Savaşı sonrası Ithaka’ya dönüş yolculuğunda yaşadığı tehlikeli ve macera dolu on yılı konu alacak.

Oyuncu kadrosunda Matt Damon, Tom Holland, Anne Hathaway, Zendaya, Robert Pattinson, Lupita Nyong’o ve Charlize Theron gibi isimler yer alıyor.

Universal Pictures, filmin 17 Temmuz 2026’da vizyona gireceğini duyurdu.

Medyascope

Troya Müzesi’nden Christopher Nolan’a Mektup yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Roma kolonisi olduktan sonra büyük bir liman kentine dönüşen, 1 ila 4’üncü yüzyıllar boyunca büyüyen, güçlü bir ekonomiye sahip olan ve nüfusu 100 binlere çıkan, 11 ila 13’üncü yüzyıllarda ise terk edilen antik kentteki kazı çalışması, 15 bilim insanı ve uzmanının katılımıyla sürüyor.

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Prof. Dr. Erhan Öztepe, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında bu sene 1 Temmuz’da başlayan kazıya 1 ay daha devam edeceklerini söyledi.

Çanakkale’de Antik Sahne Bulundu yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Tarihi Gelibolu Yarımadası’nın derinliklerinde bulunan savaş gemileri, Gelibolu Tarihi Sualtı Parkı olarak 3 yıl önce dalış turizmine açıldı.

Çanakkale’nin savaş batıkları, 1’inci Dünya Savaşı temalı ilk su altı parkı özelliğini taşıyor. 109 yıl önce Seddülbahir Kalesi açıklarında batırılan İngiliz Kraliyet Donanması’na ait ‘HMS Majestic’in de aralarında bulunduğu 14 batık dalış meraklıları tarafından keşfediyor.

Su altı fotoğrafçısı Alex Dawson, dün ekibiyle Gelibolu Tarihi Sualtı Parkı’nda dalış gerçekleştirip, 109 yıl önceki tarihi fotoğraflayarak ölümsüzleştirdi.

‘SIĞDAN DERİNE BİRÇOK TARİHİ BATIK VAR’

2024 yılında dünyanın en iyi su altı fotoğrafçısı seçildiğini söyleyen su altı fotoğrafçısı Alex Dawson, “Derinlerdeki tarihi batıkları araştırmak ve görüntülemek için Ege’den Karadeniz’e uzanan boğaz bölgesine davet edildim. İlk dalışı az önce gerçekleştirdik ve çok güzeldi.

Bu bölgede çok önemli tarihi olaylar yaşandı. Bu batıklara inildiği zaman burada birçok insanın hayatını yitirdiğini bilmek çok üzücü. Fakat batıklar ve proje çok güzel. Tanıtıp, paylaşıyor olmanız çok önemli. Dünyada çok az yerde Gelibolu’da olduğu gibi tarihi alana dalış yapabilirsiniz.

Sığdan derine kadar birçok tarihi batık gemi var. Bunların çoğu gerçekten büyük. Dünyanın birçok yerinden dalgıçlar gelip Gelibolu’nun derinliklerindeki bu güzellikleri ve tarihi görebilirler. Önümüzdeki günlerde dalış yapmayı sürdüreceğim ancak yeterli gelmeyeceği içi tekrar geleceğime eminim.

Dalış sırasında yaptığım çekimleri 350 binin üzerinde takipçimin olduğu sosyal medyamda paylaşacağım. Birçok teknik dalgıcın olduğu gruplarda paylaşacağım. Bu bölgedeki teknik dalış potansiyelinin tüm dünyaya anlatacağım. Su altında görülebilecek çok batık var. Lütfen bu bölgenin tanıtımı için buraya gelin ve bize yardımcı olun” dedi.

‘Gelibolu Tarihi Sualtı Parkı’nın çok özel bir olduğunu söyleyen su altı fotoğrafçısı ve teknik dalıcı Ashley Peterson, “Osmanlı İmparatorluğu zamanına, 1’inci Dünya Savaşı’na dayanan batıklar var. Burası gerçekten duygu içeren bir yer. Sadece dünya savaşı batıkları yok aynı zamanda üzerinde mercanların gelişip, büyüdüğü başka ticari batıklar da var. Burada olmak çok keyifli” ifadelerini kullandı.

‘DALIŞ DENDİĞİ ZAMAN AKLA ÇANAKKALE GELECEK’

Gelibolu Sualtı Parkı’nda çok önemli bir gün yaşadıklarını söyleyen Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir ise, “Su altı fotoğrafçılığı konusunda şu anda dünyanın en iyisi Alex Dawson misafirimiz. Tarihi Alan Başkanlığı olarak yakın bir zaman önce faaliyete geçirmiş olduğumuz Gelibolu Sualtı Parkı, dünyanın en önemli dalış merkezlerinden birisi olma yolunda emin adımlarla ilerliyor.

Dünyada dalış dendiği zaman akla gelen çok önemli insanları, yetkin insanları, Gelibolu Sualtı Parkı’nda, Çanakkale’de ağırlamak istiyoruz. Gerçekten bu projeye çok inandık. Çünkü Gelibolu Sualtını Parkı’nda, suyun altında bir hazine, tarih yatıyor. Dünyada eşi benzeri olmayan güzellikler yatıyor.

21 farklı dalış noktasıyla dünyada bu kadar zengin dalış noktası olan ve kolay ulaşılabilen başka bir yer yok. Dalış dendiği zaman akla Çanakkale gelecek. Su altı dendiği zaman akla Gelibolu Sualtı Parkı gelecek. Çanakkale’de dalış yapmak sadece bir suya dalmak değil, aynı zamanda bir zaman tünelinde, tarihin içerisinde bir yolculuk yapmak demektir.

Başka su altı parklarında olmayan doğal güzellikler, bozulmamış su altı varlığı, zenginliğiyle beraber tarihsel kalıntılarla birlikte Gelibolu Sualtı Parkı, şu anda hak ettiği seviyeye gelmeye devam ediyor. Bundan sonra Çanakkale Tarihi Alan Başkanlığı olarak da dünyada su altı camiasında söz sahibi olan, dalışta en iyi olanları Çanakkale’de Gelibolu Sualtı Parkı’nda ağlamaya devam edeceğiz” diye konuştu.

DHA

Çanakkale’nin Gizli Hazineleri yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Karataş, askeri ve resmi evrakları inceleyerek 109 yıl sonra kayıp ‘Halileli Batarya Şehitliği’nin yerini tespit etti. Prof. Dr. Karataş, “Böylece yeni bir şehitlik alanımız tarihsel verilerle ortaya çıkmış oldu.

Buranın tescil edilmesi için gerekli bilimsel çalışmaların yapılması gerekiyor. Burası, tarihsel verilerle ve 1915 yılına ait askeri ve resmî kaynaklarla tespiti yapılmış, konumlandırılmış bir şehitlik halinde duruyor” dedi.

Dünyanın en kanlı savaşlarından biri olan Çanakkale Savaşları’nın üzerinden 109 yıl geçmesine rağmen savaşa ait izler, gün yüzüne çıkıyor. ÇOMÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Karataş yaptığı çalışma sonucunda, Çanakkale’nin Anadolu yakasında 1915 yılında var olduğu anlaşılan; ancak günümüze ulaşmamış olan, Halileli Batarya Şehitliği’nin yerinin tespitini yaptı.

Prof. Dr. Karataş, 1915 yılında Çakaltepe-İntepe Mıntıkası içerisindeki birliklerde görev yaparken şehit olanlarla ilgili yapılan çalışma sırasında 3-4 Nisan 1915 tarihinde hazırlanan askeri bir krokide ‘Batarya Şehid Mezarı’ ifadesine rastladı.

‘YERLERİ BELLİ OLAN ŞEHİTLİKLERİMİZİN KAYBOLDUĞUNU GÖRÜYORUZ’

Çanakkale Savaşları ile ilgili şehitlik çalışmalarının 100 yıla yayılan bir süreçte devam ettiğini söyleyen Prof. Dr. Murat Karataş, “Yeni şehitlik tespitleri konusunda son 20 yılda ciddi bir artış var. Aslında bunun temel nedeni, 2000’li yılların başında ortaya çıkan Şevki Paşa Haritası. Bu harita askeri bir harita olarak ortaya çıktıktan sonra 1916 yılına ait üzerindeki şehitlik işaretlerinden hareketle, gerek Milli Parklar gerekse Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından bu şehit noktaları tespit edildi, restore edildi, yeniden yapıldı, yapılandırıldı. 1915 yılında Çanakkale Savaşları’nın hemen sonrasında burada çeşitli şehitlikler yapıyoruz.

Kireçtepe Şehitliği ya da Arıburnu’ndaki Türk Şehitliği 1915’te yapılanlardan bazıları. Ancak yapılamayanların da etrafının korunduğunu anlıyoruz. Fakat 1918’de Osmanlı Devleti savaştan mağlup çıktıktan sonra Çanakkale’de 1922’ye kadar süren İngiliz ve Fransız işgalinin olduğu bir dönem var. Bu süreçte de 1915 yılında yerleri belli olan şehitliklerimizin tahrip edildiğini, kaybolduğunu görüyoruz. Ancak askeri arşivde, harp cerideleri ve askeri tutanaklarda günlük yazışmaların içerisinde çeşitli bilgiler paylaşılıyor.

Bu Osmanlıca metinlerin içerisinde şehit defnine dair veriler var, bunlar yazılı veriler yani koordinatı belli olmayan şehitlik yapıldığına dair veriler. Fakat nadir de olsa bu harp tutanaklarının içerisinde çeşitli krokiler çıkıyor. Bu krokilerde işaretlenmiş, tanımlanmış şehitlik alanlarına rastlayabiliyoruz. Halileli Batarya Şehitliği’ de bunlardan biri” dedi.

‘ŞEHİTLİK ALANIMIZ TARİHSEL VERİLERLE ORTAYA ÇIKMIŞ OLDU’

Çanakkale Savaşları’nın büyük oranda Gelibolu Yarımadası’nda cereyan ettiğini belirten Prof. Dr. Murat Karataş, “Çanakkale Cephesi’nde sıcak muharebe alanın dışında kalan yerlerde de çeşitli çatışmalar oldu. Kumkale Muharebesi’nden sonra Anadolu yakasında, ikinci bir şehitlik alanı tespit etmiş olduk. Bu topçu batarya şehitliğine, denizden yapılan saldırı sonucunda şehit olan erlerimiz defnedilmiş. Bunların hepsi, askeri arşivde isimleri kayıtlı, künyeleri belli şehitlerimiz. Bu çalışma sırasında rastladığımız askeri kroki, Anadolu yakasında İntepe, Kumkale ve Halileli bölgesini gösteren bir kroki. Krokinin bir bölgesine Türk bayrağı çizilmiş ve kırmızı renkle boyanmış. Türk bayrağının altına da Osmanlıca olarak ‘Batarya şehit mezarı’ ifadesi kullanılmış. Burası, 1915 yılında Halileli köyüne yakın bir konumda. Bunun üzerine çalışmalara başladım” açıklamalarında bulundu.

Yeni şehitlik alanının tarihsel verilerle ortaya çıktığını ifade eden Prof. Dr. Karataş, “Çünkü bu belgenin tarihi, krokinin çizilme tarihi 1915’in Mart ayına denk geliyor. Yani bu ne demek? Aslında kara muharebeleri olmadan önce şehit olan topçuların peşine düşmem lazımdı. Onların peşine düştüm. Yapılan çalışma sonucunda 4 Mart 1915 tarihli bir donanma ateşi saldırısında şehit olan askerlerimizin defnedildiği bir bölge olduğunu belirledim. Bu batarya şehitliğinin de Çanakkale Savaşları sonuna kadar burada olduğunu daha sonra yok olduğunu anlıyoruz. Böylece yeni bir şehitlik alanımız daha tarihsel verilerle ortaya çıkmış oldu. Ancak bundan sonra ne yapılması lazım? Bunun arazide izi var mı yok mu? Belki bir jeoradar belki bir sondaj kazısı yapılması gerekir, tescili netleştirebilmek adına. Fakat biz şunu kesinlikle söyleyebiliyoruz, 1915 yılında çizilen resmi krokiye Türk bayrağının direği konumlandırılarak krokide koordinatlandırma sağlanmış. Bu haliyle bir batarya şehitliğini biz burada görüyoruz. Bu da 12’lik Halileli Batarya Şehitliği” dedi.

Prof. Dr. Karataş sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu tarz, Osmanlı askeri arşivler, krokiler üzerindeki tespitlerde aslında önemli bir askeri terminoloji de var. Bu nedenle her görülen işaretin şehit mezarlığı olduğuna dair hükmederken terim ve terminoloji açısından dikkat etmek gerekiyor. Örneğin ‘meşhed’ kelimesi anıt anlamına geldiği gibi muharebe edilen bir birlik açısından ‘muharebe edilen yer’ anlamına da gelir. Örneğin, bir birliğin meşhedi dediğimizde bizim bundan muharebe alanı demek olduğunu anlamamız lazım. Askeri krokilerde şehitliklerin tam olarak ifade edilmesi lazım. Bunlar ifade edilmezse varsayım üzerinden yapılan çalışmalar boşa çıkar.”

DHA

Çanakkale’de Kayıp Şehitliğin Yeri Bulundu yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Türk müziğinin 55 yıllık çınarı, 30 Eylül Cumartesi akşamı Çanakkale Kültür Merkezi’nde sahne alacak ve etkinliğin tüm geliri İDA Dayanışma Derneği ve Çanakkale İtfaiyesi aracılığıyla yangından zarar gören köylere aktarılacak.

Grubun konser ile ilgili sosyal medyadan yaptığı çağrı ise şöyle;

Desteğinize ihtiyacımız var!

Dayanışmak güzeldir!

Biletlere ulaşmak için tıklayın.