Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği ve Bodrum Zeki Müren Sanat Derneği iş birliğiyle düzenlenecek Zeki Müren’i Anma Konseri Atatürk Kültür Merkezi Konferans Salonunda gerçekleşecek.

Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Bodrum Şubesi Başkanı Ülker Türker ve Bodrum Zeki Müren Sanat Derneği Başkanı Firdevs Şengül yaptıkları ortak açıklamada konserle ilgili, “Bodrum’un simgelerinden biri olan ünlü sanatçımız Zeki Müren, doğum günü olan 6 Aralık’ta her yıl geleneksel olarak düzenlenen konserle anılır. Bu yıl da sanatçının seçkin eserlerinden oluşacak harika bir müzik ziyafeti hazırlandı. Şef Ahmet Sabancı yönetimindeki Bodrum Zeki Müren Sanat Derneği Korosu konserlerine her yıl büyük ilgi gösteren Bodrumluların bu yıl da bizleri yalnız bırakmayacağından eminiz. Sanatı, müziği ve Zeki Müren hayranlarını konserimize bekliyoruz,” dediler.

Zeki Müren Bodrum’da Anılacak yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Tarzı ve sesiyle yaşadığı döneme damga vuran ve bugün dahi büyük bir hayran kitlesine sahip olan şarkıcı, besteci, söz yazarı, oyuncu Müren, Üsküp’ten Bursa’ya göç eden Kaya ve Hayriye Müren çiftinin tek çocuğu olarak 6 Aralık 1931’de dünyaya geldi.

İlk musiki nağmelerini sesinin güzelliğiyle tanınan dedesi Şehadet Camisi müezzini ve hafız, Bıçkıcı Mehmet Efendi’den duyan unutulmaz sanatçı, 3 yaşındayken şarkı söylemeye başladı.

Müren, annesinin yardımıyla 5 yaşında alfabeyi öğrendi.

İlk ve orta öğrenimini Bursa’da tamamlayan sanatçının yeteneği henüz ilk okuldayken öğretmenleri tarafından fark edildi.

Usta sanatçı, ilkokulda bir piyeste çoban rolünü canlandırdı.

“Hatırım için evdekiler iki gecede bir çadır tiyatrosuna taşınırdı” 

Yaptığı bir açıklamada, henüz çocukken evinin bahçesindeki sardunyalı havuzun başında, mahalleli için sahne almaya başladığını aktaran sanatçı, şu bilgileri vermişti:

“Ortapazar Caddesi’ne her yaz çadır tiyatroları gelir, boş arsalardan birine kurulurdu. Bayılırdım o çadır tiyatrolarına. Babama hep yalvarırdım, ‘Ne olur önden bilet al.’ diye. Benim hatırım için evdekiler iki gecede bir çadır tiyatrosuna taşınırdı. Sahneye önce bir saz heyeti çıkardı. Ardından şarkıcılar sırayla sahne alırdı. Oturduğum yerden onlarla birlikte mırıldanır, şarkılar söylerdim. Hele hele çadırın assolisti çıktığı zaman nefesim kesilirdi, heyecandan yerimde duramazdım. Sahne kokusunu ilk defa çadır tiyatrosundaki şarkıcıları izlerken hissettim. Ne garip bir kokuydu o. Şarkıcıların süründükleri esans, yaptıkları makyaj, hatta sahnenin arkasındaki tuvaletten yayılan koku! Bu rutubetli kokuyu ciğerlerimin ta derinliklerine kadar teneffüs ederdim. Ben o günlerde koyu bir Müzeyyen Senar hayranıydım. Müzeyyen Hanım’ın evimizde her plağı vardı. Okul dönüşü o plakları dinler, sonra ilk dersleri almaya başladığım Bursalı tambur üstadı İzzet Gerçeker Beyefendi ile Müzeyyen Hanım’ın şarkılarını birlikte geçerdik.”

Ortaokulu Tophane 2. Ortaokulu’nda okuyan sanatçı, 1946’da yatılı okuduğu İstanbul Boğaziçi Lisesi’ni birincilikle bitirdi.

Usta sanatçı, “Zehretme hayatı bana cananım, Elemlerle doldu benim her anım, Kederimle yanıp sönse de canım, İnan ki ben sana yine hayranım.” adlı acemkürdi makamındaki ilk eserini 1949’da Bursa’da kaleme aldı. Eser, Suzan Güven tarafından TRT radyosunda seslendirildikten sonra dikkati çekti.

Edebiyat ve resme ilgisi hiç bitmedi 

Boğaziçi Lisesi’nde müzik dersleri veren bestekar Şerif İçli ve Kadri Şençalar’ın derslerini takip eden Müren, lise son sınıftayken Şükrü Tunar’ın “Bir Muhabbet Kuşu” adlı eseriyle ilk plağını doldurdu.

Edebiyat ve resim sanatına da ilgi duyan Müren, ünlü yönetmen Arşavir Alyanak’ın babası Agopos Efendi ile Udi Krikor’dan da dersler alarak musiki eğitimini sürdürdü.

Usta sanatçı, olgunluk imtihanlarını pekiyi dereceyle vererek, 1950’de İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisine (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) girdi. Yüksek Süsleme Bölümü Sabih Gözen atölyesinden birincilikle mezun olan Müren, öğrencilik yıllarında başladığı desen çalışmalarını, pek çok kez açtığı sergilerle sanatseverlerin beğenisine sundu.

Zeki Müren, üniversiteye girdiği yıl, 186 adayın katıldığı, TRT İstanbul Radyosu solistlik sınavını birincilikle kazandı.

İstanbul Radyosunda 1 Ocak 1951’de, ilk canlı radyo konserini veren sanatçıya, saz ekibi olarak Hakkı Derman, Serif İçli, Şükrü Tunar, Refik Fersan ve Necdet Gezen eşlik etti.

Müren, başarılı geçen ilk konserin ardından birçoğu canlı olmak üzere 15 yıl konser verdi. Sahneye çıktığı ilk dönemden itibaren şöhret basamaklarını hızla tırmanan sanatçı, popüler kültürün önemli bir unsuru haline geldi.

“Beklenen Şarkı” filmi ile rekor kırdı 

Sanatçı 1954’te “Beklenen Şarkı” müzikal filmiyle ilk kez sinemada göründü. Türk sinemasının ilk kadın yönetmeni ve ilk kadın yıldızı Cahide Sonku ile başrolü paylaşan Müren’in 10 bestesi de filmde yer aldı. Film, sanatçıyı görmek isteyenlerin ilgisi sonucu gişe rekorları kırdı.

Türk sinemasında 17 filmde başrol oynayan sanatçı, sektörde en yüksek rakamlı sözleşmelere imza attı, 1955’te Arena Tiyatrosu’nun “Çay ve Sempati” adlı oyununda da başrol oynadı.

Müren’in oynadığı filmlere, “Berduş”, “Hayat Bazen Tatlıdır”, “Altın Kafes”, “Bir Yaz Yağmuru” gibi, genellikle kendi bestelerinin adı verildi.

Dönemin en popüler yüzlerinden biri olan usta sanatçı, ilk sahne konserini 26 Mayıs 1955’te verdi. Sanatçı, aynı yıl “Manolyam” şarkısıyla Türkiye’de ilk kez verilen Altın Plak Ödülü’nü kazandı.

Sanatçı, 1954’te ilk gazino deneyimini İzmir Fuarı’ndaki Açıkhava Tiyatrosu’nda yaşadı. Ardından Batı Anadolu turnesi gerçekleştirdi ve konserlerini gazinolarda vermeye başladı.

1976’da Londra’da Royal Albert Hall’de konser 

Zeki Müren, uluslararası alanda da dikkati çekerek, 1976’da Londra’daki Royal Albert Hall’da konser verdi ve bu salonda sahne alan ilk Türk sanatçı oldu.

Sanatçı, askerliğini 1957-1958’de yedek subay olarak Ankara Piyade Okulu, İstanbul Harbiye Temsil Bürosu ve Çankırı’da tamamladı.

Kendine ait gösterişli ve ilgi uyandıran kostümleriyle de hayranlarının beğenisini kazanan ve “Sanat Güneşi” olarak Türk toplumunun hafızasında yer edinen Müren, Maksim Gazinosu sahnelerinde, aralıksız 11 yıl Behiye Aksoy ile dönüşümlü sahne aldı.

Ses sanatçılığının yanında, sahne giysilerine yansıttığı kişisel bir imajı bulunan sanatçı, akademide edindiği sanat ve tasarım konusundaki uzman bakış açısıyla oluşturduğu imajını yaşamı boyunca korudu.

Müren, 1965’te İstanbul’da Olgunlaştırma Enstitüsünde, Ankara’da Fransız Kültür Derneğinde, İzmir’de Yumru Galerisi’nde resimleri, serbest çalışmaları ve kumaş desenlerinden oluşan bir sergi açtı. Desenlerinden bazıları halı ve kilim olarak dokundu. 1970’li yıllarda ise bu sergideki çalışmalarının yer aldığı tabloları gazino sahnesinin fonuna astırarak dekor olarak kullandı.

Yaşamı boyunca 600’ü aşkın plak ve kaset dolduran sanatçı, 1991’de devlet sanatçısı unvanını aldı. “Şimdi Uzaklardasın”, “Manolyam”, “Bir Demet Yasemen”, “Gözlerinin İçine Başka Hayal Girmesin” ve “Elbet Bir Gün Buluşacağız” gibi birçok sevilen esere imza atan Müren, aynı zamanda kurallı şekilde Türkçe konuşmaya özen göstermesiyle biliniyordu.

Sanatın birçok alanında başarılı yapıtlar verdi 

Sanatın birçok alanında başarılı yapıtlar veren Müren, farklı zamanlarda yazdığı şiirlerini bir araya getirdiği, “Bıldırcın Yağmuru” adlı eserini 1965’te kitap ve kaset olarak hayranlarının beğenisine sundu.

Zeki Müren, 1980’de Kuşadası’nda kalp spazmı, ardından da 1983’te Paris’te kalp krizi geçirdi. Sahnelerden uzaklaşarak Bodrum’a yerleşen sanatçı, son konserini , geliri antik tiyatronun restorasyonuna harcanmak üzere, 1984’te Bodrum Kalesi’nde verdi.

Mal varlığını Türk Eğitim Vakfı ile Türk Silahlı Kuvvetleri Mehmetçik Vakfına bağışlayan usta sanatçı, Ajda Pekkan, Muazzez Abacı ve Muazzez Ersoy’la düetlerin yer alacağı 7 şarkıdan oluşan yeni kasetini tamamlayamadan, TRT’nin İzmir Radyosu Stüdyolarındaki canlı yayında, 24 Eylül 1996’da kalp yetmezliği sonucu hayatını kaybetti.

Sanatçının cenazesi, Bursa Emir Sultan Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Müren bugün hala birçok öğrenciye burs sağlıyor 

Birçok kurum ve kuruluş tarafından yüzlerce ödüle değer görülen Müren’in Bodrum’daki evi, vefatından sonra Kültür ve Turizm Bakanlığınca müzeye dönüştürüldü. Türk Eğitim Vakfı (TEV) Zeki Müren Fonu’ndan da birçok öğrenciye burs sağlanıyor.

TEV ve TSK Mehmetçik Vakfı tarafından 2002’de Bursa’da sanat üzerine eğitimler verilen Bursa Zeki Müren Güzel Sanatlar Lisesi yaptırıldı.

Sanatçının albümlerinden bazıları şöyle:

“Senede Bir Gün” (1970), “Pırlanta 1” (1973), “Pırlanta 2” (1973), “Pırlanta 3” (1973), “Pırlanta 4” (1973), “Hatıra” (1973), “Anılarım” (1974), “Mücevher” (1975), “Güneşin Oğlu” (1976), “Nazar Boncuğu” (1977), “Zirvedeki” (1977), “Sükse” (1978), “Kahır Mektubu” (1981), “Eskimeyen Dost” (1982), “Hayat Öpücüğü” (1984), “Masal” (1985), “Helal Olsun” (1986), “Aşk Kurbanı” (1987), “Gözlerin Doğuyor Gecelerime” (1988), “Ayrılık İşte (1989), “Karanlıklar Güneşi” (1989), “Şarkılar” (1989)”, “Dilek Çeşmesi” (1989), “Bir Tatlı Tebessüm” (1990), “Doruktaki Nağmeler” (1991), “Sorma” (1992).”

Sanat Güneşi: Zeki Müren yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Her ayın ilk pazar günü, koleksiyonerler Ankara’daki Ayrancı Antika Pazarı’nda bir araya geliyor.

Çankaya’daki Ayrancı Mahallesi’nde her ayın ilk pazar günü kurulan, Türkiye’nin ve dünyanın birçok yerinden gelen yıllanmış süs eşyası, taş plak, saat, lamba, takı, oyuncak, çarık ve tarım aletlerinin sergilendiği pazar, başkentlilerin yanı sıra başka şehirlerden gelen antika tutkunlarıyla Ankara’da yaşayan yabancıları da ağırlıyor.

Pazarda ilgi çeken stantlardan biri de 20 yıl önce hobi olarak başladığı koleksiyonerliği meslek edinen Köksal Gülcemal’in tezgahı.

Farklı ürünlerin yer aldığı tezgahta, Türk sanat müziğinin unutulmaz isimlerinden besteci ve ses sanatçısı Zeki Müren’in katıldığı programda taktığını öne sürdüğü gözlük dikkati çekiyor.

Gülcemal, Türkiye’nin dört bir yanını gezerek antika eşyalar topladığını söyledi.

Eski telefon, kaset, plak, bakır gibi birçok ürünü antika tutkunlarının beğenisine sunduğunu dile getiren Gülcemal, tezgahındaki en değerli ürünün Zeki Müren’e ait olduğunu belirttiği gözlük olduğunu ifade etti.

Gözlüğü İzmir’de yaşlı bir kadından satın aldığını anlatan Gülcemal, “Teyze, Zeki Müren ile İzmir Fuarı’ndaki bir yemekte karşılaşmış. Gözlüğü çok beğendiği için istemiş. Zeki Müren de kendisini kırmayarak hediye etmiş. Paraya ihtiyacı olduğu için elinden çıkarmak istemiş, ben de belli bir miktar karşılığı satın aldım” diye konuştu.

Gülcemal, araştırmaları sonucu Müren’in gözlüğü, 1980’li yıllarda TRT’de yayınlanan Yasemin Bozkurt’un programına katıldığında taktığını tespit ettiğini savundu.

Gözlüğe çok talip olduğunu ama satmak istemediğini ifade eden koleksiyoner Gülcemal, “Gözlüğün sahibini öğrenince herkes çok şaşırıyor, hemen takmak isteyenler oluyor. Belli bir miktar teklif ettiler ama ben değerinin çok daha yüksek olduğunu düşünüyorum” dedi.

AA

Antika Pazarında Tarihe Yolculuk yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Bursa Kent Müzesi kuruluşunun 20’nci yılını şehrin yetiştirdiği en önemli sanatçılardan Zeki Müren adına hazırlanmış özel sergiyle kutluyor. Sanatçının kişisel eşyalarından oluşan koleksiyonundan kurgulanan sergi, vasiyeti üzerine Türk Eğitim Vakfı ile Mehmetçik Vakfı’na bağışladığı eserleri de sanatseverlerle buluşuyor. Sahne kıyafetleri, gözlükleri, ayakkabıları, piyanosu, plakları ve birçok kişisel eşyasının yanı sıra kendi eliyle yazdığı besteleri, mektupları ve notlarının bulunduğu sergide ayrıca, sanatçının çizdiği desenlerden oluşan dijital sergilemeler ve yapay zekayla oluşturulan uygulamalar da yer alıyor. Bugün kapılarını açan sergi 1 yıl boyunca ziyaret edilebilecek.

Bursa Büyükşehir Belediyesi Müzeler Şube Müdürü sanat tarihçisi Goncagül Meriç, “Müren’in 45 yıllık sanat hayatını anlatan, gerek müziğiyle, gerek filmiyle ve birçok eserinin yer aldığı bir sergi oldu. Bir yıldan fazladır planlanan serginin aslında ayrı bir önemi de var. Bu yıl Bursa Kent Müzesinin 20’nci yılı. Sergi, müzenin 20’nci yılına da atfettiğimiz büyük bir işti. Burada Zeki Müren’i aslında hep onun bağdaştırıldığı Bodrum’la değil de Bursa’yla özdeşleştirdik. Burada yazdığı şarkılar, besteler, güfteler, onlara yer verdik. Daha önce hiç görülmemiş fotoğraflarına yer verdik. Koleksiyon çok zengin” diye konuştu.

Zeki Müren’in Bursa’nın Tophane semtinde Hisar bölgesinde dünyaya geldiğini anımsatan Meriç, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Burada biriktirdiği birçok anı var. Biz sergide önce sanatçı kişiliğiyle ve bir Bursalı olarak Zeki Müren’i anlattık. Bursa’yla bağını vurguladık, daha sonra onun sanat hayatında nasıl ilerlediğini, ne kademelerden geçtiğini ve aslında bize ne kattığını anlattık. Biliyorsunuz ki Zeki Müren, Türk sanat musikisine iz bırakan bir sanatçı. Aslında biz onun hiç bilmediğimiz yönlerini de vurguladık. Mesela ilk T sahne, podyum sahneyi gerçekleştiren ve sahnesinde kullanılan kişi Zeki Müren çünkü ‘sanatçı toplumla iç içe olmalıdır’ diyor ve böyle bir T sahne yapıyor ve halkla daha iç içe daha yakın bir sahne düzeni alıyor.”

Meriç, Zeki Müren’in aynı zamanda çok iyi bir tasarımcı olduğunu ve Mimar Sinan Üniversitesi’ni birincilikle bitirdiğini hatırlatarak, “İnanılmaz desenleri var. Biz bu sergide onlara da yer verdik. Hatta o desenleri dijitalleştirip bir alan yarattık. Oraya girdiğinizde hem onun çizdiği desenleri göreceksiniz hem de Zeki Müren şarkılarını dinleyebileceksiniz” ifadelerini kullandı.

Müren’in kariyerindeki 19 filmin 17’sinde başrol oynadığını aktaran Meriç, şunları kaydetti:

“Filmlerden fotoğrafları göreceğiz sergide. Yine sanatçının özel tasarladığı sahne kostümlerini göreceğiz. Onların da ayrı ayrı isimleri ve hikayeleri var. Onlara yer verdik. İnsanlar Zeki Müren’le burada bağ da kurabilecek. Mesela yapay zekayla oluşturduğumuz bir alanımız var. Orada sanatçıyla bir fotoğraf alıp hatıra oluşturabilecekler. Zeki Müren sergiye gelenleri kendi karşılayacak burada. Yine dijitalde yapay zekayla erkek ve kadın ayırt edip ‘Hoş geldiniz hanımefendi, hoş geldiniz beyefendi’ diyerek gelenleri karşılayacak.”

Sergiyi hazırlarken Bursa’ya ciddi bir koleksiyon getirdiklerini dile getiren Meriç, “Burada Türk Eğitim Vakfı ve Mehmetçik Vakfı’nın büyük destekleri var. Biliyorsunuz Zeki Müren sağlığında her iki vakfı da mirasçısı kabul ediyor ve hem eserlerini hem de mal varlığını onlara bırakıyor. Sergiyi yaparken belediyemizle vakıflar arasında bir protokol imzalandı ve protokol çerçevesinde eserleri geçici olarak sergilemek üzere müzeye kazandırdık” diye konuştu.

Meriç, yine hazırlık aşamasında sanatçıya yazılan hayran mektuplarını okuduklarını belirterek, “İnanılmaz bir koleksiyoner. Yurt dışı seyahatlerinden tutun da konuşma öncesi aldığı notlarına kadar hiçbir şeyini atmamış. Her şeyi çok iyi saklamış bir koleksiyoner kendisi ve o hayran mektuplarından da aslında hem ona duyulan sevgiyi görüyoruz hem de onun insanlara karşı olan bakış açısını” ifadelerini kullandı.

AA

Zeki Müren Adına Hazırlanan Özel Sergi Açıldı yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.