Adıyaman’ın Örenli Mahallesi sınırlarında yer alan Perre Antik Kenti, Kommagene Uygarlığı’nın 5 büyük kentinden biri olarak biliniyor.

Roma döneminden itibaren kesintisiz yerleşim izleri taşıyan antik kentteki 2 bin 500 metrekarelik alanda yapılan kazılarda, dini, ticari ve günlük yaşama ait çok sayıda buluntu gün yüzüne çıkarıldı.

Adıyaman Müze Müdürlüğü başkanlığında yürütülen ve yaklaşık 5 ay süren kazılarda, 20 kişilik ekip ile 4 uzman arkeolog görev aldı.

İl Kültür ve Turizm Müdürü Mehmet Yelken, AA muhabirine, bu yılki kazı sezonunun verimli geçtiğini söyledi.

Antik kentte “Sonsuzluk Merdiveni” olarak adlandırılan alandaki kazıların bu yıl da sürdürüldüğünü anlatan Yelken, “Kazılarımızı bu yıl 3 farklı noktada yoğunlaştırdık. ‘Kutsal Alan’ olarak tanımladığımız bölgede 9 yeni açma gerçekleştirdik. Daha önce 600 metre uzunluğundaki kazı hattını bu yıl 800 metreye çıkardık.” dedi.

Kazıların bir diğer noktasının Roma dönemine ait yapı kalıntılarının bulunduğu “Cennet Mozaiği” çevresi olduğunu belirten Yelken, “Bu alanda 17 açma gerçekleştirdik. Mozaik tabanlı yapı izlerinin yanı sıra çok sayıda küçük buluntu ele geçirildi. Özellikle mimari bloklar ve taş işçiliği detayları, kentin dini ve sosyal yaşamına dair önemli ipuçları sunuyor.” ifadelerini kullandı.

Yelken, kazı sezonu boyunca 2 bin 500 metrekarelik yeni arkeolojik alanın ortaya çıkarıldığını dile getirerek, şunları kaydetti:

“Bu süreçte yaklaşık 1500 metreküp toprak kaldırıldı. Roma dönemine ait mimari unsurlar, tandır kalıntıları ve günlük yaşama dair izler tespit ettik. Ayrıca Roma çeşmesinde küçük onarımlar ve tamamlayıcı kazılar yaptık. 2025 kazı sezonunda önemli ilerleme kaydettik. 2026 yılı için hazırlıklarımız şimdiden başladı. Perre’de her yıl geçmişe dair yeni bilgilerle karşılaşıyoruz.”

Perre’de 2025 Kazı Sezonu Tamamlandı yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Adıyaman Müze Müdürlüğü ekipleri, Oymaklı köyü sınırlarındaki dağlık alanda tarihi eser olabileceği değerlendirilen bazı parçaların bulunması üzerine bölgede inceleme başlattı.

Ekipler, çalışmalarda Milattan Sonra (MS) 4. yüzyıla ait olduğu belirlenen bölgede çok sayıda üzüm işliği, sarnıç, öğütme taşları ve yapı temellerine rastladı.

Alanın tescil edilmesi için Şanlıurfa Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne başvuru yapılacak.

Adıyaman Müze Müdürü Mehmet Alkan, alanda çok sayıda yapının olduğunu, bölgenin Kahta Kalesi’ne yakın olması nedeniyle yerleşim alanı olarak kullanıldığını ifade etti.

Alkan, şöyle konuştu:

“Bu alanda yaptığımız incelemelerde çok sayıda üzüm işliği, sarnıç ve aynı zamanda öğütme taşları bulduk. Günümüzden 1600 yıl öncesine dayanan bu mimari yapılar çok önemli bir alanın olduğunu bize göstermekte. Birden fazla üzüm işliğinin olması, büyük ihtimal sanayi ölçekli şarap üretim yeri olarak da gözümüze çarpıyor. Mimari forma baktığımız zaman Roma dönemi yapıları olduğunu görmekteyiz. 150 dönüm olan bu alanda birçok sayıda mimari yapı mevcut. Bu mimari yapıların özellikle temel kalıntıları günümüze kadar gelmiş bulunmakta. Ayrıca bu mimari yapılar düzgün olmayan taşlardan yapılmış duvar yapıları. Burada yapılacak detaylı incelemeler sonucunda ise daha birçok sürprizle karşılaşacağımızı düşünüyoruz.”

Adıyaman’da Roma Yerleşimi Bulundu yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Adıyaman Müze Müdürlüğü Başkanlığı’nda, Adıyaman Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Beste Tomay’ın bilimsel danışmanlığında kutsal nekropol yolu (Sonsuzluk merdiveni) ve ‘Cennet Bahçesi mozaiği’ etrafında kazılar sürüyor.

İl Kültür ve Turizm Müdürü Mehmet Yelken ile Adıyaman Müze Müdürü Mehmet Alkan, Perre Antik Kenti’nde devam eden çalışmaları yerinde inceleyerek yetkililerden bilgi aldı.

Alkan, gazetecilere, kazıların “sonsuzluk merdiveni” olarak bilinen nekropol alanında sürdüğünü söyledi.

Çalışmalarda 2 bin 100 yıllık bir mezar ile içerisinde çeşitli figürler bulunduğunu aktaran Alkan, yapılan incelemede figürlerin, Mısır kökenli Tanrı Pataikos tasvirli fayans amulet (nazarlık), çeşitli boncuklar ve farklı amuletlerden oluştuğunu ifade etti.

Eserlerin bulunmasının büyük heyecan yarattığını dile getiren Alkan, şunları kaydetti:

“Bu mezar, hipoje tarzında yapılmış ve 14 bireyin gömülü olduğu bir oda mezar. Helenistik döneme ait bu mezarda Tanrı Pataikos figürü bulundu. Bu figür, Anadolu’da yapılan kazılarda ilk kez karşımıza çıkıyor.”

Hellenistik Döneme tarihlenen 2100 yıllık, hypoge mezarda bir adet Mısır kökenli Tanrı Pataikos tasvirli fayans amulet (nazarlık, muska) ve yanı sıra farklı amuletler ile farklı tip ve cinste boncuklar bulundu.

Yakındoğu ve Mısır’da MÖ IV. Binyıl’dan itibaren üretildiği düşünülen fayansın kuvars parçalarının yapılan ön incelemede İtalya, Yunanistan, Doğu Akdeniz kıyılarında benzer örneklerinin bulunduğu ancak Anadolu’da yapılan kazılarda henüz bu tür bir esere rastlanmadığı tespit edildi.

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Adıyaman Kültür ve Turizm Müdürü Mehmet Yelken, “Çok ciddi buluntularla karşılaştık. Şu anda eşsiz sayılabilecek bir mezar odasındayız. 14 kişilik bir mezar odası. Burada daha önce bulunmayan daha önce olmayan, Perre Antik Kenti’nde bulunmayan çeşitli eserler bulundu. Özellikli nekropark olarak değerlendirebileceğimiz bir yer. Yani neredeyse ülkemizin en büyük nekro alanının olduğu bir yer” dedi.

Adıyaman Müze Müdürü Mehmet Alkan ise konuşmasında, “Perre Antik Kentte ki kazılarda daha önce 670 metresi ortaya çıkartılan sonsuzluk merdiveninin yaklaşık 840 metresine geldik.

İl Kültür ve Turizm Müdürü Mehmet Yelken de Perre Antik Kenti’nde önemli buluntulara ulaşıldığını, kazıların büyük titizlikle yürütüldüğünü vurguladı.

Anadolu’da İlk! Perre’de Bulundu yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Kommagene Krallığı’nın beş büyük kentinden biri olan Perre Antik Kenti’nde, milattan sonra 5. yüzyıla tarihlenen ve tek parça halinde bugüne ulaşan 125 metrekarelik mozaikte temizlik ve konservasyon çalışmaları yapılıyor.

2009 yılında yapılan arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan bazilikaya ait mozaik, hem büyüklüğü hem de sanatsal işçiliğiyle dikkati çekiyor. 125 metrekarelik bölümü bugüne sağlam ulaşan eserde üç boyutlu küp desenleri, geometrik şekiller ve dönemin inanç dünyasına ait figürler yer alıyor.

Mozaik, 2021’de Kültür ve Turizm Bakanlığı Gaziantep Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından restore edildi. Zaman içinde yeniden bakım ihtiyacı doğması üzerine, Adıyaman Müze Müdürlüğü uzman ekipleri tarafından temizlik ve konservasyon işlemleri başlatıldı.

Adıyaman Müze Müdürü Mehmet Alkan, AA muhabirine, eserin bölgedeki en büyük taban mozaiklerinden biri olduğunu ve ziyaretçilerin yoğun ilgisini çektiğini söyledi.

Mozaiğin 16 yıl önce kazılarla ortaya çıktığını anlatan Alkan, şöyle konuştu:

“Bulunduğumuz alan, milattan sonra 5. yüzyıla tarihlenen bir bazilikanın taban mozaiğine ait. Toplam 155 metrekarelik bir alanı kaplayan bu mozaik, şu anda 125 metrekarelik sağlam kısmıyla korunmuş durumda. 2021’de ilk restorasyonu yapılmıştı. Şimdi ise temizlik ve konservasyon işlemleri yürütüyoruz. Bu çalışmalar tamamlandığında mozaik yeniden ziyarete açılacak.”

Ziyaretçilerin mozaiğe yoğun ilgi gösterdiğini belirten Alkan, “Özellikle Perre Antik Kenti girişindeki belgesel gösterimi sonrası burayı gören ziyaretçiler, alanı yakından görmek istiyor. Bu mozaik, Adıyaman’da tek parça halinde çıkarılmış en büyük taban mozaiklerinden biri.” diye konuştu.

Mozaikte üç boyutlu küp desenleri ve geometrik şekillerin yer aldığını vurgulayan Alkan, “Yaklaşık 1500 yıl öncesine ait bu eser, günümüz optik illüzyon sanatını andırıyor. Antik dönemlerde geyik, aslan gibi figürlerin işlendiği mozaik geleneğinde burada tercih edilen motifler, bu yapının önemini ortaya koyuyor.” ifadelerini kullandı.

Perre Antik Kenti’nde Konservasyon İşlemi yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Yaklaşık 200 hektarlık alana yayılan, irili ufaklı 300’e yakın mağaraya ev sahipliği yapan ve ilçeye yaklaşık 45 kilometre uzaklıkta bulunan Kızılin Kanyonu, hem kültür hem doğa turizmi açısından zengin bir potansiyel taşıyor.

Son üç yılda yapılan altyapı çalışmalarıyla turizme açılan Kızılin Kanyonu, ziyaretçilerine hem Fırat Nehri’nde tekne turlarıyla eşsiz manzaralar sunuyor hem de binlerce yıllık mağaralarıyla kültürel bir yolculuk vadediyor.

Besni Kaymakamı Çağlar Partal, kanyonun bölge için önemli bir turizm yatırımı haline geldiğini söyledi.

Bölgede yürütülen proje kapsamında çevre düzenlemeleri, yürüyüş yolları, seyir terasları ve dinlenme alanları oluşturduklarını belirten Partal, şunları kaydetti:

“Burası, Göksu Kanyonu ile birlikte çok büyüleyici bir alan. Yaklaşık 5 bin yıl öncesine kadar uzanan bir geçmişe sahip. İlk olarak iskelemizi kurduk, tekne turları için güvenliği sağladık. Kamp ve piknik alanları oluşturduk. Sponsor desteğiyle Adıyaman Valiliği, İl Özel İdaresi ve Kaymakamlığımızın katkılarıyla bugüne geldik. Geçen yıl 50 bin ziyaretçiye ulaştık, bu yıl 100 ila 120 bin arası ziyaretçi bekliyoruz.”

Partal, ziyaretçilerin sadece doğal güzelliklerle değil, tarihi izlerle de buluştuğunu vurgulayarak, “Tekne turlarıyla mağaraların olduğu alanlara ulaşılıyor. Güvenli olan mağaraları ziyarete açtık. Aynı zamanda çevre düzenlemeleri ve sürdürülebilir turizm anlayışıyla projeyi büyütmeye devam ediyoruz” dedi.

Adıyaman Müzesi Müdürü Mehmet Alkan, kanyonun arkeolojik açıdan önemli olduğunu ifade etti.

Bölgeye ilginin her geçen gün arttığını dile getiren Alkan, “Kanyon, yaklaşık 200 hektarlık bir alana yayılmış durumda. 300’e yakın mağara tespit ettik. Bunların bir kısmı Roma döneminde mezar olarak kullanılmış ancak mağaralarda yerleşim izleri MÖ 3 binli yıllara kadar gidiyor. Bu da burayı sadece bir doğa alanı değil, aynı zamanda bir açık hava arkeoloji parkı haline getiriyor” ifadesini kullandı.

Mağaraların hem tek katlı hem de çok katlı yapılar halinde olduğuna işaret eden Alkan, “Ziyaretçiler burada hem Fırat Nehri boyunca doğal güzellikleri keşfediyor hem de kültürel bir yolculuğa çıkıyor. Bu bölge, kültür ve doğa turizmini bir arada sunan nadir yerlerden biri.” diye konuştu.

Keşfedilmeyi Bekleyen Cennet yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Adıyaman Valiliği İl Özel İdaresi bütçesiyle desteklenen projeyle, antik çağdaki üretim yöntemleri bugünün teknolojisiyle buluşturulacak.

Bölgeyi ziyaret edecek yerli ve yabancı turistler, 1800 yıl önce kullanılan üzüm işliklerindeki kollu pres düzeneklerini, şarap üretim yöntemlerini canlı olarak izleyebilecek.

Vali Osman Varol, AA muhabirine, Perre Antik Kenti’nin önemli turizm potansiyelini bünyesinde barındırdığını, burada aktif kazı çalışmalarının sürdüğünü anlattı.

Valilik tarafından yürütülen birçok kurumun katkısıyla 1800 yıl önceki üzüm işliğinin canlandırılacağını ifade eden Varol, şöyle konuştu:

“Eskiden bir işlik olarak kullanılmış, bir şarap üretim işliği burası. O günün teknolojisiyle yapılan aletlerle yeniden çalışır hale getirilecek ve gelen ziyaretçilerimize o gün insanların bu üretimi nasıl yaptığı canlandırmayla gösterilmiş olacak. Canlandırma 4 etaptan oluşuyor. Şu an yüklenici firmamız çalışmalarına devam ediyor. Bizim de çalışma arkadaşlarımızın çalışmaları Kültür ve Turizm Müdürlüğümüzün gözetiminde devam ediyor.”

Yerli ve yabancı turistleri kente davet eden Varol, “İlimizin daha fazla tanıtılmasını sağlamaya gayret ediyoruz. Nemrut Dağı şu an sadece Türkiye’nin değil, dünyanın en bilinen lokasyonlarından bir tanesi. Özellikle 2025 yılı içerisinde yerli ve yabancı turistleri Adıyaman’ımıza davet ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

Perre Antik Kenti’ndeki Üzüm İşliği Canlandırılacak yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Adıyaman Müze Müdürlüğü ekipleri, Malatya ile Nemrut Dağı’nın kesiştiği dağlık alanda yer alan Sincik ilçesine bağlı Taşkale köyü kırsalında tarihi yapı olduğu bilgisi aldı. Bölgeye giden ekipler, burada yaptıkları incelemede, tarihi yapının taş ve tonoz kemerlerle inşa edilen, 3 ayrı bölgeden oluşan Selçuklu dönemine ait han olduğunu belirledi.

Adıyaman Müzesi Müdürü Mehmet Alkan, AA muhabirine, kendilerine gelen bilgiler üzerine bölgeye geldiklerini ve hanın tespitini yaptıklarını anlattı. “Bu alanda yaklaşık 17 ila 21 metre arasında değişen duvar uzunlukları mevcut. Yapının üst kısmı tonozlarla örtülmüş, 3 tonozlu yapı göze çarpmakta. Bu tonozlu yapıların güney kısmı hariç diğer kısımlar günümüze sağlam şekilde gelmiş. Ayrıca, buraya baktığımız zaman kim tarafından yapıldığı bilinmemekle beraber Malatya ile Harput arasındaki Yer Hanı benzerliği göze çarpmakta.”

Hanın tarihine ilişkin bilgiler veren Alkan, “Burası Erzincan ve Malatya’daki hanların yapısal özellik ve benzerliğinden dolayı milattan sonra 13’üncü yüzyıla tarihlenmektedir. Yani günümüzden yaklaşık 750 yıl önce yapılmıştır.” dedi.

Tarihi hanın, Evliya Çelebi’nin “Seyahatname” adlı eserinde de geçtiğini aktaran Alkan, “Hanın bulunduğu alan bir kasabayı andırıyor ve burada köprü de yer alıyor. Seyahatname’de ayrıca Sürre kasabasından bahsedilmekte. Bölgeyi suyuyla, temiz havasıyla, cami, han ve hamamlardan oluşan şirin bir kasaba olarak tarif etmektedir. Bizler de bu alanın Sürre kasabası olduğunu düşünmekteyiz.” şeklinde konuştu.

(AA)

Nemrut Dağı Eteklerinde 750 Yıllık Han ve Köprü Bulundu yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Restorasyon çalışmalarının ardından Adıyaman’daki Perre Antik Kenti‘nde sergilenen tokalaşma anıtı ve yazıtını 5 bin kişi ziyaret etti.

Adıyaman Müze Müdürü Mehmet Alkan, gazetecilere, eserlerin 18-24 Mayıs Müzeler Haftası kapsamında ilk kez ziyarete açıldığını hatırlattı.

Eserlerin yaklaşık 5 ayda 5 bin kişi tarafından ziyaret edildiğini aktaran Alkan, “Yerli ve yabancı ziyaretçilerimiz özellikle bu kabartmaları bizlere soruyorlardı ve görmek istediklerini söylüyorlardı. Yaptığımız istatistikler sonucunda 5 bin kişi bu alanı görmeye geldi. Daha fazla ziyaretçiyi Perre Antik Kenti’ne eserleri görmeye davet ediyorum.” dedi.

KÖYLÜLER BULMUŞTU 

Gerger ilçesine bağlı Onevler köyü Kımıldağı yakınlarında 26 Eylül 2023’te kabartma heykel gören köylüler, durumu Adıyaman Müze Müdürlüğüne bildirmiş, inceleme yapan ekipler, bölgenin kutsal alan alan olduğunu belirlemişti. Ekipler, alanda tokalaşma sahnesinin olduğu kabartma ile yazıtların yer aldığı stelleri bulmuştu. Eserler, bölgenin sarp kayalık olması nedeniyle askeri helikopterle bulunduğu alandan taşınmıştı.

Perre Antik Kenti’ne Yoğun İlgi yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

İl Kültür ve Turizm Müdür Vekili Abuzer Gelse, gazetecilere, Nemrut Dağı’nda Kurban Bayramı tatili dolayısıyla yoğunluk oluştuğunu söyledi.

Yerli ve yabancı turistleri buraya davet eden Gelse, “9 günlük bayram tatili münasebetiyle Kommagene destinasyonunun tamamında bir bayram yoğunluğu yaşanıyor. Nemrut Dağı’nda da de bir bayram yoğunluğu çok net bir biçimde görülüyor. Bayramın ilk gününden bugüne kadar elimizdeki verilere göre yaklaşık 8 bin civarında yerli, yabancı ziyaretçimizin Nemrut Dağı’ndaki kültürel miras alanımızı ziyaret ettiğini görüyoruz.” bilgisini verdi.

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023’teki depremlerden sonra da kentteki ören yerlerinde yoğunluk yaşandığını belirten Gelse, “2023 Mayıs ve 2024 Mayıs aylarını karşılaştırdığımızda yaklaşık 4 kat yerli ve yabancı ziyaretçi sayısında bir artış görmekteyiz. Bu da bizleri son derece mutlu ediyor.” diye konuştu.

Ziyaretçilerden Şeyma Yağmur Yatgın, Nemrut Dağı’na ilk kez geldiğini ve çok etkilendiğini belirtti.

Coşkun Saygı da şu görüşlerini aktardı:

“Dünyada eşi benzeri olmayan bir yerdeyiz, böyle bir dağın tepesine muhteşem heykelleri koymak, böylesine büyük bir anıtı dikmek, akıl karı değil. Günümüz koşullarındaki teknolojiyle bile yapılamayacak bir şey bu. Yabancı turistlerin zaten ülkemize geldiğinde görmek için can attıkları bir yer burası. Kolay çıkılmıyor ama çok insan buradaki o mistik havayı fazlasıyla yerinde görebiliyor.”

AA

Bayramda Nemrut’a Büyük İlgi Vardı yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.

Yönetmenliğini Tito Lorefice’in üstlendiği, Burcu Görek’in kaleme aldığı oyun, ilk gösterimini Adıyaman Konteyner Kent Okulu 100. Yıl İlköğretim Okulu’nda gerçekleştirdi.

Oyun, yarın Vefa İlkokulu, Vatan İlkokulu ve Emniyet Ortaokulu’nda sahnelenecek.

14 Haziran’da ise Ayyıldız İlkokulu’nda izleyicinin beğenisine sunulacak. Oyunun yazarı Burcu Görek, AA muhabirine yaptığı açıklamada, “Miyav projesi 6-7 Şubat 2023’de yaşanan depremlerin ardından, öncelikle ‘bölgede aile ve çocuklarına iyi gelebilecek ne yapabiliriz’ diye düşündüğümüz bir sürecin sonucudur. Hem bölgedeki çocuklara hem de ailelerine bir oyun hazırlayıp, morallerini yükseltmek için bir fikir düşündük. Bu sırada katıldığım Prag ziyaretçi programında kukla ustası Tiro Lorefice ile tanıştım. O da deprem bölgesinde yapılacak bir projenin parçası olmak istediğini söyledi ve ‘Miyav’ böylelikle uluslararası boyutta geliştirdiğimiz bir oyun oldu.” diye konuştu.

Hayata karşı umudun yeniden yeşereceği, moral yükseltecek bir gösteri sunmaya çalıştıklarını belirten Görek, “Oyunda bir kedinin insanların hayatını nasıl değiştirdiği konu ediniyor. İnsanların da aslında başka canlılardan çok şey öğrenebileceğini anlatmak istedik. Umut ve sevginin, bu hayattaki en güzel şey olduğunu işledik. Umarım oyun herkese iyi gelir.” ifadelerini kullandı.

AA

Depremzede Çocuklar İçin Kukla Tiyatrosu yazısı ilk önce Mandal Radyo üzerinde ortaya çıktı.